Iraniërs bereid tot een nucleaire deal, maar niet tegen elke prijs

Henk van der Keur | stichting Laka | 21 september 2014

Iraniërs staan open voor een nucleaire schikking met wereldmachten en steunen de inzet van hun regering in de lopende onderhandelingen met de wereldmachten. Dat blijkt uit een in juli uitgevoerd opinieonderzoek door de Universiteit van Teheran in samenwerking met een Amerikaanse partner. Maar hun bereidheid om verdere concessies te accepteren is beperkt.

Aan de deelnemers werd een lijst van negen hypothetische concessies voorgelegd die Iran zou kunnen doen voor het bereiken van een deal. Voor iedere concessie hadden de respondenten de keuze uit “is acceptabel”, “zou acceptabel kunnen zijn” of “is niet acceptabel”. Vier concessies werden door een meerderheid als (mogelijk) acceptabel beschouwd: [1] de P5+1 (permanente leden van de VN-Veiligheidsraad + Duitsland) de verzekering geven dat het nooit een kernwapen zal produceren (79%); [2] toestaan dat de huidige internationale inspecties worden gecontinueerd (76%); [3] meer inspecties toestaan (62%); en [4] geen uraniumverrijking tot boven de 5% voor een overeen te komen periode (57%).

Twee hypothetische concessies die aan de respondenten werd voorgelegd, werden door de meerderheid als onacceptabel beschouwd: [1] ontmanteling van “ongeveer de helft” van Iran’s huidige centrifuges die in bedrijf zijn (70% onacceptabel); en [2] beperking van kernonderzoek (75% onacceptabel).

De reacties op de overige drie concessies waren verdeeld: [1] beperking van voorraden verrijkt uranium voor een overeen te komen periode (49% acceptabel versus 44% onacceptabel); [2] bevriezing van het aantal centrifuges voor een overeen te komen periode (46% vs. 45%); en [3] geen vernieuwing van centrifuges voor een overeen te komen periode (42% vs. 47%).

De bevindingen maken duidelijk dat het Iraanse publiek bereid is een deal te accepteren die het verrijkingsprogramma bevriest tot het huidige niveau, zoals onlangs voorgesteld door de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif. [om een indruk te geven: de huidige omvang is vergelijkbaar met de proef- en demonstratiefabriek van Urenco Almelo in de jaren zeventig, HvdK]
Maar ze zullen geen deal accepteren die het verrijkingsprogramma of het kernonderzoek verder inperkt.

Iraniërs koesteren een diep wantrouwen over de motieven van de VS om het Iraanse kernprogramma als mikpunt te gebruiken. Van de respondenten is 75% het eens met de stelling dat “het Iraanse kernprogramma slechts een excuus is voor de VS voor het bereiken van andere doelen”. Gevraagd naar welke doelen dat zijn, meldt 53% een Amerikaanse wens om “Iran te domineren of zijn ontwikkeling te blokkeren,” terwijl 11% zegt dat de VS “probeert de politieke orde in Iran te veranderen.”

De Iraniërs vertrouwen ook niet de Amerikaanse belofte dat het de sancties zal opheffen als Iran voldoet aan zijn verplichtingen in het slotovereenkomst. 74% denkt dat de VS de sancties zal blijven handhaven door de motivering te veranderen.

Op basis van de gegevens merken voormalige diplomaten op dat de Iraanse president Hassan Rouhani een nucleaire deal niet nodig heeft voor het veiligstellen van zijn politieke toekomst. Gevraagd naar wie er schuldig is als de nucleaire onderhandelingen spaak lopen, zegt 40% van de respondenten de VS en 20% de P5+1. Slechts 9% zegt dat het primair de schuld zou zijn van de Iraanse regering.

85% van de Iraniërs is Rouhani goedgezind (51% ‘zeer goedgezind’), en 68% zegt dat door hem de economische situatie in Iran verbetert, terwijl de meeste sancties van kracht blijven. Over de sancties: 85% is het er over eens dat ze een negatieve impact hebben op de economie van Iran, maar een kleine meerderheid (53%) zegt dat het ‘goed’ gaat met de economie, waarmee het suggereert dat de pijn van de sancties geen invloed heeft op de publieke opinie. De binnenlandse aanhang van Rouhani blijkt sterk en het is niet waarschijnlijk dat dit zal veranderen als de onderhandelingen falen, daar de verwachtingen van de Iraniërs op dit punt niet zo hoog gespannen zijn.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *