Oekraïne-crisis

– Oekraïne herschrijft geschiedenis: eerherstel nazi’s
– Amerikaanse Congres geeft rol nazi’s in Oekraïne toe
– VS blijven conflicten aan Rusland’s grenzen voeden

Henk van der Keur | 29 juni 2015

Terwijl Poetin door het Westen ervan wordt beschuldigd Russisch nationalisme te voeden, wil onze bondgenoot Oekraïne voormalige nazi’s voortaan als helden vereren. Een gevaarlijke stap die het land verder kan verscheuren. Rechtsnationalisme wordt juist vooral in Oekraïne salonfähig. Het door de Amerikanen gesteunde postcoup-regime in Oekraïne steunt zwaar op het Azov-bataljon, een militie die sterke banden heeft met neonazi’s en die verantwoordelijk is voor etnische zuiveringen in het oosten van Oekraïne. Dat gaat, zo blijkt nu, ook het Amerikaanse Congres te ver. Onlangs besloot het Huis van Afgevaardigden unaniem om alle steun aan deze nazi stormtroopers stop te zetten. De duidelijke rol van deze neonazi’s en andere rechtsnationalisten binnen de Oekraïense regering werd in de Westerse media lange tijd verzwegen of afgedaan als Russische propaganda. Het verloop van de gebeurtenissen roept herinneringen op aan soortgelijke conflicten aan Rusland’s grenzen in het recente verleden. Europa lijkt daaruit maar geen lessen te willen trekken. Daardoor blijven patronen zich herhalen en duurt het wapengekletter voort zonder enig vooruitzicht op vredesonderhandelingen. Nu met Oekraïne als epicentrum van een wereldwijde geopolitieke transformatie, waarbij bovendien wordt gedreigd met de inzet van kernwapens.

Eerherstel voor nazi’s
Het Oekraïense parlement, de Opperste Rada, heeft in april een wetsontwerp aangenomen die organisaties eert die betrokken waren bij massale etnisch zuiveringen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het wetsontwerp – dat nu op president Petro Poroshenko’s bureau ligt in afwachting van zijn handtekening – erkent een reeks van Oekraïense politieke en militaire organisaties als ‘strijders voor de Oekraïense onafhankelijkheid in de 20e eeuw’ en ‘verbiedt het bekritiseren van deze groepen en hun leden’. Het wetsvoorstel vermeldt niet welke straf erop staat. Twee van de groepen die eerherstel krijgen – de Organisatie van Oekraïense Nationalisten (OUN) en het Oekraïense Opstandige Leger (UPA) – hielpen de nazi’s met het uitvoeren van de Holocaust en doodden bijna 100.000 Poolse burgers tijdens de Tweede Wereldoorlog. [1] In de Oekraïense geschiedenisboekjes worden deze organisaties neergezet als sociale en pluralistische organisaties die niet alleen joden hebben gered tijdens de Holocaust, maar hen ook uitnodigden om schouder aan schouder te vechten tegen Hitler en Stalin. Zo pogen Oekraïense historici – die na de val van de Sovjet-Unie terugkeerden uit de diaspora – de geschiedenis van de rechts-nationalistische en nationaalsocialistische bewegingen in Oekraïne acceptabel te maken voor Oekraïners. [2]

Amerikanen zetten steun aan neonazi milities stop
De democraat John Conyers – medeoprichter van de Black Caucus in het Amerikaanse Congres – beschrijft Oekraïne’s Azov-bataljon als een 1000 man vrijwillige militie van de Oekraïense Nationale Garde, die Foreign Policy Magazine heeft gekarakteriseerd als ‘openlijk neonazi’ en ‘fascistisch’. En Azov is geen obscure strijdmacht. Minister van binnenlandse zaken Arsen Avakov, die toezicht houdt op de gewapende milities in Oekraïne, kondigde aan dat de troepen van Azov onder de eerste eenheden vielen die door de 300 Amerikaanse militaire adviseurs zouden worden getraind in een missie onder de codenaam ‘Onverschrokken Verdediger’ (‘Fearless Guardian’)

Azov bataljon

In een interview met de Oekraïense tijdschrift Focus in september vorig jaar, beschermde Avakov zijn helden. In reactie op een vraag over de Wolfsangel, het symbool van de Oekraïense nazi’s in de Tweede Wereldoorlog, waarmee het Azov-bataljon zich tooit op vlaggen, emblemen en tattoos, zei hij: “In veel Europese steden is een deel van het stadsembleem. Ja, de meeste van de jongens die samen in Azov optrekken, hebben een bepaald wereldbeeld. Maar wie vertelt je dat je over hen zou kunnen oordelen? Vergeet niet wat het Azov Bataljon heeft gedaan voor het land. Vergeet niet de bevrijding van Marioepol, de gevechten bij Ilovaysk, en de nieuwste aanvallen in de buurt van de Zee van Azov. Moge God toestaan dat iemand die hen bekritiseert 10 procent doet van wat zij hebben gedaan. En wie mij gaat vertellen dat deze jongens nazi-denkbeelden prediken, de swastika dragen, enzovoort, zijn louter leugenaars en dwazen.” [3]

wolfsangel-ukraine

Wolfsangel

De conservatieve Londense krant Telegraph bood meer details over het Azov-bataljon in een artikel van correspondent Tom Parfitt, die schreef: “Kiev’s gebruik van vrijwillige paramilitairen om de door de Rusland gesteunde ‘volksrepublieken’ van Donetsk en Loegansk uit te roeien, zouden koude rillingen moeten doen zenden over Europa’s rug.” [4]

Rusland wil vrede, VS willen oorlog
Weinig mensen geloven nog dat het Minsk-2 akkoord stand zal houden. Niet Rusland – zoals veel westerse nieuwsconsumenten zullen denken – helpt het akkoord om zeep. Zowel Moskou als Kiev hebben weinig te winnen en veel te verliezen bij het voortduren van het conflict. De druk voor ondermijning van het Minsk-2 akkoord komt uit Washington dat zijn invloed gebruikt om de regering in Kiev tot een offensieve houding te bewegen jegens Rusland. Maar wat heeft Washington te winnen met het tegenwerken van vredesonderhandelingen? Voor de Amerikaanse neo-conservatieven, die het Amerikaanse buitenlandbeleid domineren, heeft vrede geen enkele waarde. Ze dringen altijd aan op nieuwe oorlogen, zetten Rusland’s buurlanden tegen Rusland op, en zien aanhoudende conflicten aan Rusland’s grenzen in hun belang. Het is een bekend patroon dat we eerder zagen in het voormalige Joegoslavië, Zuid-Ossetië, Abchazië, en Transdnjestrië. De enige conflictoplossing die aanvaardbaar is voor de neo-conservatieven is de overwinning.

Georgië
Nationalistische Georgische milities pleegden begin jaren negentig massale etnische zuiveringen onder de lokale minderheden. Tegen die achtergrond stuurde Rusland op het meest geëigende moment een vredesmacht Georgië in en dat had een breed draagvlak in de Kaukasus. Een logisch vervolg hierop zou zijn dat Georgië het ging bijleggen met zijn minderheden en dat er een compromis zou worden bereikt. Maar dat is nooit gebeurd. De VS beschuldigen Rusland vaak van obstructie die het leven van de burgers in de voormalige Sovjetrepublieken moeilijk maakt. Maar eigenlijk is het de Georgische zijde geweest die consequent extremistische posities heeft ingenomen en het toewerken naar een oplossing onmogelijk heeft gemaakt. In plaats van dialoog heeft Georgië gekozen voor escalatie, door intimidatie om zijn verloren gebieden terug te winnen met wegblokkades, economische sancties en – in het geval van Abchazië – zelfs met terreuraanslagen. Het is voorspelbaar dat dit deze gebieden alleen maar vijandig heeft gemaakt. Het lijkt erop dat Poetin een oplossing met Georgië heeft opgegeven.

Voormalig Joegoslavië
In het voormalige Joegoslavië zagen we in de jaren negentig al dezelfde patronen. Eerst met Kroatië en in 1999 met Kosovo. Republika Srpska (Servische Republiek) houdt in Bosnië de status van een halve paria. Duurzame vrede in Bosnië zou gebaat zijn bij een federatie van regio’s waarbij in elke regio één van de etnische groepen een grote meerderheid heeft. Door deze regio’s vetomacht te geven, kunnen de expliciete vetomachten voor etnische groepen uit de grondwet worden geschrapt en een grote stap voorwaarts worden gezet naar het normaliseren van de betrekkingen. Maar ook hier heeft het Westen – onder leiding van de VS – besloten om de huidige situatie te laten dooretteren. Ze willen hun voorkeursvariant voor hervorming – centralisering – erdoor drukken of anders niets. Hetgeen de Bosnische Serviërs als een nederlaag beschouwen.

Oekraïne en Georgië
Net als de Georgiërs, de Moldaviërs, Kroaten en Bosnische leiders zijn de Oekraïense leiders door de VS voortdurend aangemoedigd om extremistische posities in te nemen. En net als die andere leiders geloven ze de propaganda en handelen ze ten koste van zichzelf en hun land. Het patroon van het verwerpen van de dialoog en het proberen om oplossingen met geweld te beslechten, zoals we nu zien in Oekraïne lijkt sterk op wat er is gebeurd in Georgië.

Zware wapens en kernwapens
Na de NAVO-expansie in 2004, toen de Baltische landen zich aansloten, vermeed Washington permanente stationering van troepen en materieel toen het nog verscheidene vormen van partnerschap zocht met Rusland. Die periode ligt achter ons. De NAVO zendt zwaar wapentuig naar verscheidene Baltische en Oost-Europese landen als reactie op de ‘Russische agressie’. Daaronder ook veel wapensystemen met het kernafvalproduct verarmd uranium die vooral in Irak veel dood en verderf hebben gezaaid. Het lijkt een slotact te zijn van een reeks conflicten die sinds de val van de Muur aan Rusland’s grenzen zijn uitgelokt en in stand gehouden door de VS in NAVO-verband. Een Euraziatische integratie, waarvan de contouren al zichtbaar worden, wil de VS met alle geweld de kop in drukken. Desnoods met kernwapens. Europa moet wakker worden.

[1] Cohen, Josh, Reuters, May, 14, 2015: Vladimir Putin calls Ukraine fascist and country´s new law helps make his case
http://tinyurl.com/mkccrls

[2] Rudling, Per A., The OUN, the UPA and the Holocaust: A Study in the Manufacturing of Historical Myths. The Carl Beck Papers, No. 2107. University of Pittsburgh Press, November 2011
http://carlbeckpapers.pitt.edu/ojs/index.php/cbp/article/view/164

[3] Parry, Robert, Consortium News, June 12, 2015: U.S. House Admits Nazi Role in Ukraine
https://consortiumnews.com/2015/06/12/u-s-house-admits-nazi-role-in-ukraine/

[4] Parfitt, Tom, Telegraph, 11 August 2014: Ukraine crisis: the neo-Nazi brigade fighting pro-Russian separatists
http://tinyurl.com/otz39ad

Dit artikel is ook verschenen in Proces Nieuws 106 (juni 2015)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *