Category Archives: geopolitiek | geopolitics

India, Westinghouse in ‘advanced’ talks to close nuclear deal

Reuters | Washington | Valerie Volcovici | June 1, 2016

Visitors look at a nuclear power plant station model by American company Westinghouse at the World Nuclear Exhibition 2014, the trade fair event for the global nuclear energy sector, in Le Bourget, near Paris October 14, 2014. REUTERS/Benoit Tessier/File Photo

Visitors look at a nuclear power plant station model by American company Westinghouse at the World Nuclear Exhibition 2014, the trade fair event for the global nuclear energy sector, in Le Bourget, near Paris October 14, 2014. REUTERS/Benoit Tessier/File Photo

Toshiba Corp’s Westinghouse Electric and India are in “advanced discussions” for the company to build six nuclear reactors there, the country’s ambassador to the United States said on Wednesday, ahead of Indian Prime Minister Narendra Modi’s planned visit to Washington next week.

A deal with Westinghouse would be the first such contract reached under the 2008 U.S.-India civil nuclear accord.

“There is a very detailed and advanced negotiation between Westinghouse and India,” Ambassador Arun Singh told reporters. “The issues that remain to be worked out are related to cost and financing.”

Progress on the deal to build six AP-1000 nuclear reactors is one of the key developments anticipated during the June 7-8 visit by Modi to Washington, where he will be hosted by President Barack Obama for a final summit before the U.S. presidential election in November. Modi will address both houses of Congress.

The United States and India agreed in 2008 to cooperate in the civil nuclear arena, but there have been no agreements yet to build any plants.

Reuters reported Tuesday that Westinghouse and India reached a breakthrough after officials said it will relocate the planned project in the southern state of Andhra Pradesh. The original site proposed for the multi-billion-dollar project, in Modi’s home state of Gujarat, faced local opposition.

Another obstacle had been to bring India’s liability rules into line with international norms, which require the costs of an accident to be channeled to the operator rather than the maker of a nuclear power station.

That issue had been largely resolved to the satisfaction of the U.S. government in January 2015 after the United States and India reached a “breakthrough understanding” on nuclear cooperation.

Singh told reporters “to the best of my knowledge” insurance was no longer an issue in the discussions.

Westinghouse had hoped to clinch a deal to build six nuclear reactors in India by the end of March, during Modi’s last Washington trip to attend a global nuclear summit.

U.S. lawmakers ratified the civil nuclear accord three years after it was struck in 2005, as part of an attempt to deepen the strategic relationship with India, but have expressed growing dismay over its failure to yield follow-on deals for U.S.-based reactor makers.

(Amends source of background information in paragraph 6.)

(Reporting By Valerie Volcovici; Editing by David Gregorio)

 

FULL May 27 IAEA IRAN REPORT

Arms Control Law | Dan Joyner | May 28, 2016

Readers will likely have read media reports today summarizing the IAEA’s latest official report on Iran’s compliance with the JCPOA and Security Council Resolution 2231, which was presented to the IAEA Board of Governors today. A full copy of the IAEA report has, fortunately, been provided to ACL in the interests of transparency by a source in Vienna. You can find it at the link below.

The five page report finds that Iran is upholding its commitments under the JCPOA, and has been cooperating with IAEA inspectors. It concludes:

The Agency continues to verify the non-diversion of declared nuclear material at the nuclear facilities and locations outside facilities where nuclear material is customarily used (LOFs) declared by Iran under its Safeguards Agreement. Evaluations regarding the absence of undeclared nuclear material and activities for Iran remained ongoing.

Noticeably absent, of course, is any consideration of whether the other parties to the JCPOA, including particularly the U.S., are abiding by their JCPOA commitments. I think this would actually make for more interesting reading.

Iran Report May 27 2016

Een betere toekomst voor Oekraïne?

Henk van der Keur | 19 april 2016

Het referendum over het EU-associatieverdrag met Oekraïne legde pijnlijk bloot hoe groot het gebrek aan kennis is over Oekraïne. Over de politieke verhoudingen, de economische situatie, maar zeker ook over de oorlog bij de oostgrens en wat gedaan moet worden om tot een politieke oplossing te komen tussen de strijdende partijen. Als ik in discussie ging met mensen die zeiden ‘ja’ te gaan stemmen, kreeg ik vaak te horen: “Wat is er mis met betere economische samenwerking en handel tussen de Europese Unie en Oekraïne? Daar wordt dat land toch alleen maar beter van?” Of uitspraken als: “Ja, er is natuurlijk veel corruptie in Oekraïne, maar als het eenmaal in de invloedsfeer van de Europese Unie terechtkomt dan zal dat door hervormingen van het politieke bestel vanzelf minder worden.” Of, bijvoorbeeld: “De meerderheid van de Oekraïners willen aansluiting zoeken bij de EU en wij hebben die mening te respecteren.

Al deze uitspraken suggereren dat Oekraïne een etnische monocultuur is en dat het met wat politieke en economische hervormingen aansluiting moet kunnen vinden op de Europese markt. Maar al die veronderstellingen miskennen etnische pluriformiteit en de ernst van de politieke en economische problemen in Oekraïne. Het land is praktisch failliet. Het is een bananenrepubliek waar oligarchen, nationalisten en nationaal-socialisten de dienst uitmaken. En – niet minder belangrijk –komt daar ook nog bij dat dit grensland het epicentrum is van een nieuwe Koude Oorlog in Europa. Al deze problemen kunnen niet los van elkaar worden gezien. Ze grijpen op elkaar in. Uit enquêtes blijkt dat een groot deel van de gerussificeerde bevolking in het oosten van Oekraïne aansluiting wil bij Rusland en niet bij de Europese Unie. Een EU-associatieverdrag zou onnodig bijdragen aan het vergroten van de spanningen tussen de Oekraïense regering en de Oekraïense rebellen. Het is van groot belang dat er eerst een wapenstilstand komt aan Rusland’s grenzen. Ruim een jaar gelden sloten de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president François Hollande samen met de Russische president Vladimir Poetin in gastland Wit-Rusland een akkoord voor een bestand in Oekraïne. Een onderdeel daarvan is dat er een dialoog moet worden opgestart, die uiteindelijk moeten leiden tot verkiezingen in de regio’s Donetsk en Loegansk. Het doel daarvan is om daar wettelijk meer zelfbestuur in te voeren. Onder druk van de Amerikanen weigert de Oekraïense regering daar uitvoering aan te geven. Zo komt er geen zicht op een vreedzame oplossing.
Ofschoon corruptie een ernstig probleem is, waar op korte termijn weinig aan gedaan kan worden, is dat niet het grootste probleem waarom de economie van Oekraïne in de afgelopen twee jaar bijna werd gehalveerd. Het kernprobleem is de ideologisch gedreven keuze om de banden met Rusland te verbreken. Zo feliciteerde de Oekraïense president Petro Porosjenko in januari het land voor het overleven van hun eerste winter zonder Russisch gas. In plaats daarvan had het Europees gas gekocht, 30% duurder dan van de Russen. Als die weg verder wordt bewandeld, kan dit alleen maar uitmonden in economische zelfmoord. Wat Duitsland is voor Nederland – met afstand de belangrijkste handelspartner – is Rusland voor Oekraïne. Historisch gezien is buurland Rusland – en dat is het nog steeds – de belangrijkste handelspartner en investeerder van Oekraïne. Zonder normalisering van die economische betrekkingen met hun belangrijkste handelspartner zijn er volgens onafhankelijke deskundigen, waaronder Nikolaj Petro, geen vooruitzichten op herstel van de Oekraïense economie tot het niveau van voor het conflict. Het is een illusie te denken dat de burgers van Oekraïne met steun van de VS en de EU er economisch op vooruit zullen gaan. In tegendeel, het land dreigt een wingewest te worden van Westerse multinationals, waaronder de agrochemische gigant Monsanto. Dat zal het tij van een verdere verloedering van de Oekraïense economie niet doen keren.

Hoezeer ik ook de xenofobe organisaties, die het referendum hebben afgedwongen, verafschuw, ik ben blij dat de nee-stem heeft gezegevierd. De politieke en militaire hoofdstukken van de associatieovereenkomst, die ratificatie vereisen door alle 28 lidstaten van de EU, zijn nu een dode letter. En het was juist deze weinig bekende teksten waarin wordt opgeroepen tot een nauwe coördinatie van defensie en buitenlands beleid tussen de EU en Oekraïne. Dit zou de eerste stap in de richting van volledige NAVO-lidmaatschap zijn geweest. Dat betekent dus een flinke dreun voor de agressieve expansiepolitiek van de NAVO. Dat is een stap in de goede richting. Nu zou de EU zich sterk moeten gaan maken voor voltooiing van het Minsk Akkoord. Dat is het startsein voor een politieke oplossing van het conflict in Oekraïne dat uiteindelijk uitzicht biedt op politieke en economische stabiliteit en de bestrijding van de corruptie.

Pak says China will stop India’s entry into NSG

Business Standard | ANI (Islamabad) | April 14, 2016

Pakistan’s former permanent representative at the United Nations in Geneva and envoy at the Conference on Disarmament, Zamir Akram, has said that “chances of

gaining entry into Nuclear Suppliers Group (NSG), were virtually nil”, and appeared convinced of this despite having the support of the United States.

Ambassador Akram was speaking at a conference on the International Nuclear Order, organised by the Strategic Vision Institute and Konrad Adenauer Stiftung yesterday, where he dismissed India’s chances, reports the Dawn.

This is the second time in a month that a senior official involved with the country’s nuclear affairs has made such comments. Last month, adviser to the National Command Authority, retired Lt Gen Khalid Kidwai, at a conference, said , “We also have friends in NSG who would not let it happen.”

He opined that would not allow New Delhi to enter the coveted group because this would affect its nuclear cooperation with and said that is committed to ensuring that both India and gain membership at the same time, reports the Dawn.

Akram asserted that some countries were upset by the “double standards” being shown in India’s case.

In 2008, India received a country-specific safeguards agreement at the International Atomic Energy Agency (IAEA), which set at ease exemptions from the NSG for nuclear trade with India, despite not being the signatory of the Nuclear Non-Proliferation Treaty.

Both China and Pakistan initially opposed to India-specific agreement with the IAEA, but later withdrew the objection after U.S. pressure on Islamabad.

Talking about the global nuclear order, the Ambassador asserted that it has been destabilized due to various factors, including the powers’ double standards and discriminatory exemptions granted to India.

Meanwhile, Former chairman of the Joint Chiefs of Staff Committee, General Ehsanul Haq, in the conference criticised the world nuclear order for being “highly discriminatory and obstructive”.

He asserted that Pakistan’s nuclear programme would continue to defend itself.

“No matter how adverse the environment, to provide us the credible deterrence against the existential threats we confront,” Haq said.

 

Waarom de militaire samenwerking met Oekraïne moet worden geschrapt

Oorlog is geen Oplossing | Kees van der Pijl | 09 april 2016

Nu premier Rutte heeft aangekondigd een aantal maanden te gaan nadenken over wat er met de uitslag van het referendum over het Associatieverdrag met Oekraïne moet gebeuren, is het aan ons, de Nee-stemmers, om met voorstellen te komen. Wat het eigenlijke EU-deel betreft, daar is van alles aan te doen—maar dan hier, niet noodzakelijk in resp. met Oekraïne. Wat het politieke deel betreft is er wel iets mogelijk en dat is het schrappen van de defensiesamenwerking. Waarom?

Oekraïne maakt dit halfjaar deel uit van de EU-battlegroup ‘Visegrad’
Natuurlijk heeft ook het ombouwen van Oekraïne tot een agrarisch wingewest van de EU op zich al geopolitieke consequenties. Door de plundertocht van de oligarchen, die in plaats van te investeren, hebben ingezet op het maximaal uitbuiten van de bestaande industrieën en de opbrengsten in veiligheid hebben gebracht in Cyprus, Nederland, en andere belastingparadijzen en zwart-geldsluizen, is de oudere industrie achterop geraakt. Vervolgens is door de anti-Russische politiek van na de staatsgreep van februari 2014 de goedkope energievoorziening (Russisch gas) van de meer traditionele industrie afgesneden en zijn de meest geavanceerde bedrijven zoals Antonov, Motor-Sich en andere, van hun belangrijkste afzetmarkt beroofd en gesloten. Tenslotte zorgt de EU-‘vrijhandel’ voor de ombouw naar megaplantages met genetisch gemodificeerde zonnebloem en maïs, alsmede de legbatterijen en plofkipbedrijven van Kosioek, een van de oligarchen. De industrie is afgeschreven, miljoenen zullen werkloos worden. En toch zal de strijd tegen die economische woestijnvorming niet primair in Oekraïne worden gestreden, die staat hier op de agenda. En zoals altijd in de Europese geschiedenis, is het Frankrijk dat daarbij voorop gaat.

Dan de defensiesamenwerking. Die moet van de baan, omdat de ultra-nationalistische, anti-Russische krachten die in februari 2014 met geweld de macht grepen, nog steeds sleutelposities in de staat bekleden. In de campagne voor het referendum werd dit door de ja-stemmers hardnekkig genegeerd of er werd gewezen op het feit dat de neo-Nazi partij Svoboda onder de kiesdrempel bleef, net als Rechtse Sector, de koepel van fascistische gewapende groepen op de Maidan. Maar dat is maar hoe je het bekijkt. De mede-oprichter van de partij die in 2004 tot Svoboda werd omgedoopt, Andriy Paroebiy, was hoofd van de gewapende groepen op de Maidan die meer dan honderd demonstranten en politie doodschoten. Hij voerde in de Duitse ambassade op de avond van 20 februari het overleg met de Amerikaanse ambassadeur en andere NAVO-ambassadeurs. De gewapende machtsovername bracht vervolgens Jatsenjoek, de door Victoria Nuland aangewezen premier, aan de regering. Paroebiy werd secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad; Dmytro Jarosj, het hoofd van Rechtse Sector, werd zijn plaatsvervanger. Onder die Raad ressorteren het ministerie van defensie, alle strijdkrachten, de Nationale Garde, en de inlichtingendiensten. Paroebiy was ook actief betrokken bij de voorbereidingen van het bloedbad onder anti-Maidanbetogers in Odessa op 2 mei.

Drie weken na het neerhalen van MH17 in juli trad Paroebiy af als secretaris van de NVDR. Nog steeds weigert Kiev de radargegevens en de banden met de gesprekken tussen de verkeerstoren en het rampvliegtuig vrij te geven. Geen kleinigheid voor een land waarmee we volgens het Associatieaccoord militair samenwerken.

Kiesdrempel? In de verkiezingen eind 2014 werd de nieuwe partij van Jatsenjoek en Paroebiy, het Volksfront, met 22 procent de grootste. ‘Jats’ werd weer premier, Paroebiy vice-voorzitter van het parlement, en dat is hij nog steeds. ‘Jats’ voerde campagne met de commandant van het Azov-bataljon, een van de milities die in het oosten het vuile werk doen in de burgeroorlog. Dat bataljon voert de wolfsklauw als symbool, het halve hakenkruis van de Waffen-SS-divisie Das Reich, dat ook door de voorloper van de Svoboda-partij werd gevoerd. Enzovoort, enzovoort.

Ruim vijfentwintig jaar na het neerhalen van de Berlijnse muur bouwt Oekraïne een muur tegen Rusland. Dat moet de ‘veilige buitengrens’ van D’66 zijn. Die grens is echter niet veilig. Begin 2008 waarschuwde Poetin dat er geen militaire avonturen aan de Russische grenzen zouden worden geduld. Toen Sakaasjvili van Georgië op de dag van de opening van Olympische Spelen in Beijing desondanks de aanval opende op de afvallige provincie Zuid-Ossetië, stond het Russische 58ste leger klaar om dit af te straffen (Sakaasjvili is naar Oekraïne uitgeweken en inmiddels gouverneur van de provincie Odessa).

En dan zouden wij nu met Oekraïne, dat eveneens door een nationalistische politiek de Russische en anderszins op Rusland georiënteerde bevolking tot verzet heeft geprovoceerd en oorlog tegen hen voert, een gemeenschappelijke defensie gaan organiseren?

Kees van der Pijl

De nieuwe Koude Oorlog

Henk van der Keur | 28.03.2016

Is er een nieuwe Koude Oorlog? Of je het nu wel of niet zo noemt is een semantische kwestie. De nieuwe Koude Oorlog is er, maar hij is anders dan de vorige. De retoriek van zowel de Amerikaanse als de Russische regering doet sterk denken aan de vorige Koude Oorlog op zijn hoogtepunt. Maar er zijn fundamentele verschillen.

Toen was de wereld verdeeld in de ideologische scheidslijn tussen het reëel bestaande socialisme en de niet minder utopische wereld van de vrije markteconomie. Nu zitten met de afnemende economische en politieke invloed van de Verenigde Staten op het wereldtoneel in een overgangsfase naar een nieuw tijdperk, waarin financiële, politieke en militaire macht zal worden herverdeeld. De Amerikaanse president Barack Obama laat zich in zijn buitenlandpolitiek leiden door de agenda van de neo-conservatieven, de dominante politieke stroming in de VS. Die agenda wordt vooral bepaald door nog meer oorlog. Met neoconservatieve propaganda en wapens zetten ze hun bondgenoten in Europa en Azië op tegen Rusland en China.

De Balie

Auke Bakker uit Amsterdam, een leraar aan het middelbaar beroepsonderwijs, was in juni 2015 de initiatiefnemer van een bijeenkomst in de Balie waarin de toenemende spanningen tussen de VS en Rusland werden geanalyseerd. De belangrijkste boodschap was dat de Europese Unie en de NAVO zich teveel laten leiden door de buitenlandpolitiek van de haviken binnen het Amerikaanse politieke establishment. Verontrustend is dat er nauwelijks tegengeluid valt te vernemen. De enorme risico’s van de Amerikaanse oorlogspolitiek dringen nauwelijks door in de Nederlandse samenleving, en ondertussen melden ingewijden aan zowel Amerikaanse als Russische kant dat de kans op een kernoorlog groter is dan ooit. In Amsterdam namen Auke Bakker, Willy Klinkenberg en ik het besluit verder te gaan werken aan nieuwe bijeenkomsten en andere activiteiten onder de noemer ‘Oost-West in Gesprek’. De weken voor het referendum over het associatieverdrag van de EU met Oekraïne, 6 april a.s., zijn bij uitstek de gelegenheid om een ander geluid te laten horen dan het aanhoudende wapengekletter in onze media. Alle ogen van de internationale politiek en buitenlandse media zijn op Nederland gericht.

Recent sloot ons groepje zich aan bij de landelijke organisatie ‘Oorlog is geen oplossing’. Op 20 maart zullen we een bijeenkomst organiseren met buitenlandse gasten. Eén van onze voorbeelden is de American Committee for East-West Accord. Binnen dat comité werken onder meer wetenschappers, voormalige ministers, politici en journalisten van een uiteenlopende politieke kleur samen om bij te dragen aan ontspanning in de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Rusland. Dat is wat de leden van dit comité bindt. En dat geldt ook voor ‘Oorlog is geen oplossing’.

Stephen Cohen

De nieuwe Koude Oorlog is volgens de Amerikaanse Ruslandkenner Stephen Cohen, lid van de American Committee for East-West Accord, om meerdere redenen veel gevaarlijker dat de Koude Oorlog van de 20ste eeuw. Ten eerste omdat het epicentrum zich niet in Berlijn bevindt, maar pal aan Rusland’s grenzen. Ten tweede doordat er geen helemaal geen gedragsregels zijn van de soort die door Moskou en Washington werden opgesteld na de Cubaanse raketcrisis. En ten derde omdat er anders dan bij de vorige Koude Oorlog in de VS nauwelijks hoorbare tegenstanders van de nieuwe Koude Oorlog bestaan. Bij de Democraten wellicht nog minder dan bij de Republikeinen. Hillary Clinton is de kandidaat van de oorlogsmachine.

Het Amerikaanse establishment in de politiek en media wijst Poetin aan als schuldige voor de nieuwe Koude Oorlog. Maar daarvoor bestaat geen enkel bewijs. Poetin wordt in de Westerse media afgeschilderd als een autocraat, maar is hij dat wel? De nieuwe Koude Oorlog begon niet toen Poetin in 2000 aan de macht kwam, of met de Amerikaans-Russische proxy-oorlog in Georgië in 2008, of met de uitbarsting van de Oekraïense crisis in november 2013. Nee, zo benadrukt Cohen terecht, het begon vanaf het moment dat Bill Clinton in 1993 aantrad als Amerikaanse president. Hij spreidde een houding ten toon van een triomferende overwinnaar. Clinton weigerde eenvoudigweg Rusland voor vol aan te zien, laat staan te behandelen als een potentiële strategische partner. Onder zijn leiding breidde de NAVO verder uit naar het oosten en daarbij sloot hij Rusland ook uit van veiligheidsmaatregelen in het Europa van na de Koude Oorlog. Clinton weigerde ook te onderhandelen over (anti)ballistische raketten (missile defence) en zelfs samenwerking daarover. Die ‘winner-takes-all’ mentaliteit, met inbegrip van een hele reeks gebroken beloften aan Russische leiders, is door alle opeenvolgende Amerikaanse regeringen voortgezet. Ook door president Obama.

Obama’s besluit om de begroting voor de VS/NAVO-troepen nabij Rusland’s grenzen te verviervoudigen en Rusland officieel te verklaren als de belangrijkste dreiging voor de VS maken een akkoord met Rusland er niet makkelijker op en dragen verder bij aan de militarisering van de nieuwe Koude Oorlog. Dit beleid kwam duidelijk uit de koker van zijn defensieminister Ashton Carter. Minister van Buitenlandse Zaken John Kerry heeft kenbaar gemaakt dit beleid te verwerpen. Hij lijkt het kleine Amerikaanse kamp te vertegenwoordigen dat uit is op een akkoord met Rusland. Hij komt uit een diplomatenfamilie en heeft veel gesprekken gevoerd met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov, de nestor van de buitenlandministers van grote staten.

Noodzaak tot ontspanning

Gaandeweg zijn er veel mogelijkheden om tot een detente met Moskou te komen verloren gegaan. Voornamelijk door besluitvormers in Washington en Brussel. Het is zaak dat de nieuwe kansen worden benut, om zo de nieuwe Koude Oorlog af te zwakken en misschien zelfs te beëindigen. Eén daarvan is het uitonderhandelen van de Minsk Akkoorden, die ontworpen zijn door kanselier Merkel en president François Hollande om de burgeroorlog in Oekraïne, tevens een Amerikaans-Russische proxy-oorlog, te beëindigen.

Zowel in Washington als in Moskou zijn we getuige van een strijd tussen politieke krachten die voor en tegen een overeenkomst zijn tussen de VS en Rusland. Het Amerikaanse kamp dat naar een politieke oplossing streeft is klein en zwak, niet verenigd, zonder leider en beroofd van een stem in de mainstream media. Cohen stelt dat de enige weg naar een duurzame vrede met Rusland kan komen van een nieuwe president voor een detente is met Rusland. Bernie Sanders lijkt daarvoor de aangewezen kandidaat.

Er staat veel op het spel. De oorlog in Syrië heeft inmiddels aan 400.000 mensen het leven gekost. Een groot deel van Syrië ligt in puin. Allemaal het gevolg van het Amerikaanse besluit om het Midden-Oosten binnen te vallen. Die oorlog houdt niet op zonder nauwe samenwerking met Rusland. Er moet dus een einde komen aan de verdere militaire escalatie tussen de VS en Rusland. De NAVO moet stoppen met de opbouw van hun militaire activiteiten in Oost-Europa. Rusland heeft geen ambitie om Europa binnen te vallen. Vanuit Russisch perspectief vormen de Amerikaanse maatregelen een directe bedreiging voor hun veiligheid. Deze geweldspiraal kan alleen maar stoppen als er weer ruimte komt voor ontspanning in de betrekkingen tussen de VS en Rusland, als er weer een beschaafde toon klinkt in de gesprekken tussen beide landen.

Het associatieverdrag van de EU met Oekraïne zet de verhoudingen van de EU met Rusland verder op scherp en voedt de tegenstellingen in Oekraïne. Ofschoon de werkelijkheid een stuk ingewikkelder is, kun je grofweg stellen dat er Oekraïners zijn die bij de Europese Unie willen horen, maar ook Oekraïners, vooral in het oosten van het land, die liever in de invloedsfeer van Rusland blijven. Een keuze voor de EU is een keuze die je Oekraïners niet kunt en mag opdringen ten koste van een burgeroorlog. Dat moeten ze zelf regionaal kunnen bepalen. Oekraïne en Rusland onderhouden al vele eeuwen heel nauwe betrekkingen. Dat historische gegeven kun je niet uitwissen. Oekraïne betekent niet voor niets grensland. Het is gebaat bij goede betrekkingen met de EU én met Rusland. Gegronde redenen dus om bij het referendum ‘NEE’ te stemmen. Volg onze activiteiten op de website van ‘Oorlog is geen oplossing’.

Dit artikel is verschenen in het Onderzoeksdossier VD AMOK in het VredesMagazine van maart 2016

Geschreven op persoonlijke titel

Washington voedt de nieuwe Koude Oorlog

Henk van der Keur | 28.03.2016

Het is verbijsterend te zien hoe slecht wij, burgers in het Westen, door onze media worden geïnformeerd over ‘ons conflict’ met Rusland over Oekraïne. Er is opvallend veel ruimte voor oorlogszuchtige retoriek vanuit de Verenigde Staten en de Europese Unie, zoals van NAVO-aanvoerder Jens Stoltenberg. Af en toe afgewisseld met volstrekt ridicule aanvallen op de persoon Vladimir Poetin. Niets mis met satire, maar niet bij de brengers van het dagelijks nieuws. Koude Oorlogstaal beheerst het politieke debat over Rusland. In die zin begint de EU steeds meer te lijken op de VS van Barak Obama. Het klinkt hol en het is inhoudsloos. Over de zaken waar het werkelijk zou moeten gaan, om te beginnen de positie van Rusland over Oekraïne – niet onbelangrijk voor onze meningsvorming, vernemen we helemaal niets.
Ondertussen neemt Obama de roekeloze beslissing om de begroting voor de VS/NAVO-troepen op of in de buurt van Rusland’s grenzen te verviervoudigen. Alles wijst erop dat Moskou al is begonnen met de opbouw van hun strijdkrachten in hun westelijke gebieden, waardoor de nieuwe Koude Oorlog verder wordt gemilitariseerd. Obama heeft officieel verklaard dat Rusland de nummer één dreiging is van de VS. Op onverklaarbare wijze meer dan China, Noord-Korea, en het internationale terrorisme. En dan de abrupte aankondiging van de door de VS gesteunde regering van Oekraïne om de Minsk Akkoorden niet te tekenen. Zo lijkt een beëindiging van de Oekraïense burgeroorlog (en proxy-oorlog) steeds verder uit het zicht te raken. Rusland heeft geen enkel belang om het conflict in het oosten van Oekraïne te laten escaleren.

Amerikaanse belangen versus eigen nationale belangen
Op 26 januari waren vele – waaronder bekende – Westerse journalisten aanwezig op de jaarlijkse persconferentie van de Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov. Daarbij blikt hij terug op kwesties waar zijn ministerie het afgelopen jaar mee te maken had en geeft hij zijn taxatie van de resultaten die zijn bereikt. Zijn inleidende opmerkingen zijn beknopt, hooguit een kwartier. Uit zijn belangrijkste punten blijkt dat de Russische visie op internationale zaken vooral wordt gekarakteriseerd door realpolitik en nationale belangen. Vanuit het perspectief van Sergej Lavrov is het voornaamste probleem hoe we in de wereld met de teloorgang van de VS als supermacht tot een nieuw systeem kunnen komen voor het beheer van internationale zaken. De betrekkingen met het Westen beschouwt hij als een essentieel onderdeel van deze bredere uitdaging. Het gewenste nieuwe systeem van ‘global governance’ moet volgens Rusland worden gebouwd op volledige gelijkheid van betrekkingen tussen staten, respect voor hun belangen en niet-inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Hervormingen bij de internationale financiële instellingen betekent ook dat de politieke en economische macht moet worden herverdeeld op basis van de huidige economische en militaire verhoudingen in de wereld. Volgens Lavrov frustreert de Amerikaanse regering deze vernieuwing door vast te houden aan haar hegemonistische controle over de financiële instellingen en haar bondgenoten in Europa en Azië. Dat druist, volgens hem, in tegen de eigen nationale belangen van de Amerikaanse bondgenoten.

Sancties snijden in eigen vlees
Sergej Lavrov maakt duidelijk dat Rusland niet wenst te buigen voor de eisen van de VS. Ook niet bij wijze van compromis. Nu er in de VS en Europa steeds meer stemmen op gaan om de economische sancties tegen Rusland op te heffen, hoopt het Westen Rusland ertoe te bewegen om in ruil voor een overeenkomst over Oekraïne zijn steun voor Bashar al-Assad in Syrië in te trekken. Dat kan dan aan de wereld worden uitgelegd als een compromis. In werkelijkheid zoekt het Westen een uitvlucht, omdat de Westerse belangen door de sancties tegen Rusland en de tegensancties van Rusland veel meer worden geschaad dan de Russische belangen. Dat is het gevoel dat Lavrov probeert over te brengen: dat het Westen Rusland meer nodig heeft dan Rusland het Westen nodig heeft. De aanhoudende schade voor Europese boeren en andere sectoren van de economie door de Russische tegenboycot is duidelijk. En in Washington lijkt eindelijk het besef door te dringen dat de alternatieve wereldwijde financiële instellingen, anders dan die gevestigd zijn in Washington, voor eens en voor altijd een einde gaan maken aan de mogelijkheden van de VS om een allesverlammende economische pijn toe te brengen aan landen die de VS als vijand beschouwd.
Voor zover mij bekend heeft geen enkele aanwezige westerse journalist over de persconferentie van Sergej Lavrov geschreven. De hele persconferentie is terug te vinden op youtube. Een Engelstalige transcriptie ervan staat op de website van het Russische ministerie van buitenlandse zaken.

Referendum over associatieverdrag
Ofschoon de Tweede Kamerverkiezingen pas in maart 2017 aan de orde zijn, wordt 6 april a.s. een referendum gehouden over de ratificatie van het Associatieverdrag van Oekraïne met de EU. Dit referendum werd afgedwongen na een petitie van Geen Peil. Deze rechtse organisatie is tegen het associatieverdrag omdat anders de visumplicht voor arbeidsmigranten uit Oekraïne wordt opgeheven. Een belachelijke reden om nee te stemmen. En in die zin is dat referendum natuurlijk flauwekul.
Maar nu dat referendum er eenmaal is zijn er gegronde redenen om een duidelijke ‘NEE’-stem te laten horen vanuit een andere motivatie. Het is een sterk neoliberaal verdrag waarbij alleen grote Westerse bedrijven en Oekraïense oligarchen belang bij hebben. Bovendien zet het de verhoudingen met Rusland verder op scherp en jaagt het de wapenwedloop verder aan. De Europese landen moeten nu juist al hun invloed aanwenden om ervoor te zorgen dat het Oekraïense parlement het Minsk Akkoord 2 goed gaat keuren zodat er uitzicht is op vrede in het door burgeroorlog geteisterde grensland van de EU.

Dit artikel is verschenen in Proces Nieuws 108 (maart 2016) van Tribunaal voor de Vrede.

Geschreven op persoonlijke titel