Laka

Over ons | about us

Stichting Laka: documentatie- en onderzoekscentrum kernenergie

Kernenergie is ontstaan als bijproduct van de fabricage van kernwapens. Dat is één van de redenen waarom deze vorm van energieopwekking zo omstreden is. Behalve de productie van de bom of de ballistische raket, is de civiele kernketen volkomen identiek met de militaire kernketen. Neem de fabriek voor uraniumverrijking van Urenco in Almelo. Het levert laag verrijkt uranium als brandstof voor kerncentrales. Maar diezelfde fabriek kan in principe ook hoog verrijkt uranium leveren voor kernwapens. Kerntechnologie met civiele bedoelingen kunnen dus ook aangewend worden voor militaire doeleinden. Zo kon Pakistan met een blauwdruk van de uraniumverrijkingsfabriek in Almelo kernwapens maken. En zo zijn er nog veel meer nadelen verbonden aan het opwekken van kernenergie: langlevend hoog radioactief afval, lozingen van radioactieve stoffen, risico op kernongevallen, de hoge kosten voor opslag van kernafval en bij de ontmanteling van kernfabrieken en -centrales, enzovoort.

Allemaal redenen waarom in de jaren zeventig van de vorige eeuw grote groepen mensen in Nederland (en elders) in verzet kwamen tegen kernenergie. De informatie van de overheid was gekleurd en verschilde nauwelijks met die van de PR van de kernindustrie. Al voor de hoogtijdagen van de antikernenergiebeweging (AKB) – eind jaren zeventig, begin jaren tachtig – was er behoefte aan informatie die niet was verweven met belangen van de kernindustrie. Om daarin te voorzien begon de basisgroep in Ede documenten, tijdschriften en knipsels te verzamelen over kernenergie. Deels als scholingsproject voor hen zelf, maar al snel ook voor andere groepen en individuen. Binnen de beweging stond het bekend als het Landelijk Anti-Kernenergie Archief (L.A.K.A.). De omvang van het archief groeide uit zijn voegen en eind jaren tachtig betrok LAKA een ruimte in één van de gebouwen van het voormalige Wilhelmina Gasthuis terrein in Amsterdam Oud-West. We noemden ons niet langer het Landelijk Anti-Kernenergie Archief (LAKA), maar voortaan gewoonweg Laka met daarbij de toevoeging “documentatie- en onderzoekscentrum”, omdat dit meer recht deed aan het wezen van onze organisatie. We verzamelen informatie van de kernindustrie, overheden, politieke organisaties, sociale bewegingen, NGO’s, enzovoort. Rapporten en andere documenten, magazines, vaktijdschriften en andere periodieken, documentaires, radio-opnames, affiches, enzovoort. Tot ver in de jaren negentig was dat allemaal nog redelijk overzichtelijk. We knipten binnen- en buitenlandse kranten en weekbladen. Maar door de opkomst van internet is dat veranderd. De meeste informatie verkrijgen we tegenwoordig via het internet.

Van oudsher richt Laka zich op de kernindustrie in Nederland. De kerninfrastructuur in Nederland omvat de kerncentrale Borssele, het uraniumverrijkingsbedrijf Urenco in Almelo, de Hoge Flux Reactor (onderzoeksreactor) in Petten, de Centrale Opslag van Radioactief Afval (COVRA) bij Borssele, de uit bedrijf genomen kerncentrale Dodewaard (wacht op ontmanteling), de Hoger Onderwijs Reactor (HOR) van de TU Delft, en de bedrijven en onderzoeksinstituten die deze kerninstallaties beheren. Verder volgen we ook andere bedrijven die deel uitmaken van kernlobby, zoals bedrijven die met ioniserende straling werken (voedselbestraling) of ontsmetting van radioactief besmette kleding (nucleaire wasserette).

We volgen natuurlijk ook de ontwikkelingen in het buitenland. Onder meer over de opslag van kernafval, waaronder eindberging van hoog radioactief en lang levend afval; kernwapenproliferatie, waaronder verspreiding van splijtstoffen en kerntechnologie en internationale non-proliferatieverdragen; ontwikkelingen in de internationale kernindustrie; levensduurverlenging en ontmanteling van kerncentrales; kernongevallen en de gevolgen daarvan; en wetenschappelijke debatten, waaronder die over de effecten van lage stralingsdoses.

Op bepaalde thema’s heeft Laka veel expertise ontwikkeld. Bijvoorbeeld over het gebruik van verarmd uranium – een bijproduct van uraniumverrijking – in antitankmunitie en de gevolgen daarvan voor mens en milieu. Deze munitie werd voor het eerst gebruikt in Irak door de Amerikaanse en Britse strijdkrachten tijdens de Golfoorlog van 1991. Een ander thema waar we veel onderzoek naar doen is de productie van medische isotopen. Door de kernindustrie wordt ons al heel lang wijsgemaakt dat daarvoor een kernreactor noodzakelijk is. Laka heeft dat beeld ontmaskerd als misleidend. De nucleaire geneeskunde is juist ontstaan op basis van isotopenproductie met cyclotrons, een ronde deeltjesversneller. Ook vandaag kunnen medische isotopen op commerciële basis en een meer veilige en duurzame wijze met deeltjesversnellers worden geproduceerd. Nu met hightech cyclotrons en morgen met lineaire deeltjesversnellers (linacs). Veel wetenschappers binnen de nucleaire geneeskunde delen onze opvattingen.

Ook al is de toegankelijkheid van informatie toegenomen, het analyseren en beschikbaar maken van inhoudelijk betrouwbare informatie is alleen maar belangrijker geworden. En daarmee ook de rol van Laka. Want niet voor niets is ons motto: analyseren, informeren en activeren.

www.laka.org
info@laka.org

Andere websites van Laka:
www.kernenergieinnederland.nl
www.radioactiefafval.nl
www.pallasproject.nl

Laka archief

about us

Laka Foundation: Documentation and Research Centre on Nuclear Energy

Nuclear energy has emerged as a byproduct of the manufacture of nuclear weapons. That’s one of the reasons why this form of energy is so controversial. Except the production of the bomb or the ballistic missile, the civilian nuclear chain is completely identical with the military nuclear chain. Take for example the uranium enrichment plant of Urenco in Almelo, the Netherlands. It provides low-enriched uranium as fuel for nuclear power plants. But the same plant can in principle also produce highly enriched uranium for nuclear weapons. Nuclear technology for civilian purposes can therefore also be used for military purposes. Pakistan could make nuclear weapons with a blueprint of the uranium enrichment plant in Almelo. And there are many more disadvantages to nuclear power: long-lived highly radioactive waste, discharges of radioactive substances, the risk of nuclear accidents, the high cost of storage of nuclear waste and the decommissioning of nuclear power plants and power stations, and so on.

This is why large numbers of people in the Netherlands (and elsewhere) came in opposition against nuclear power in the 1970s of the last century. The government information was biased and hardly differed from those of the PR of the nuclear industry. Even before the heyday of the anti-nuclear movement – late 1970s and early 1980s – there was a need for information that was not intertwined with interests of the nuclear industry. To deal with that, a base community in the Dutch town Ede (not far from the then Nuclear Power Plant Dodewaard) began to collect information: documents, magazines and clippings about nuclear energy. Partly as a training project for themselves, but soon also for other groups and individuals. Within the movement the group was known as the National Anti-Nuclear Archive (Dutch abbreviation: LAKA). The size of the archive was bursting at the seams and in the late 1980s LAKA is housed in one of the buildings of the former Wilhelmina Hospital site in Amsterdam. We named ourselves no longer the National Anti-Nuclear Archive (LAKA), but now simply Laka Foundation (“foundation” in the meaning of a Dutch legal body) accompanied by the addition of “documentation and research” because it’s doing more justice to the nature of our organization. We collect information from the nuclear industry, governments, political organizations, social movements, NGOs, and so on. Reports and other documents, magazines, journals and other periodicals, documentaries, radio recordings, posters, and more. Until well into the nineties this was all still manageable. We cut domestic and foreign newspapers and magazines. But with the rise of the world wide web this has changed. Today, most of the information we obtain through the web.

Traditionally Laka focuses on the nuclear industry in the Netherlands. The nuclear infrastructure in the Netherlands encompasses the Borssele Nuclear Power Plant, the Uranium Enrichment Company Urenco in Almelo, the High Flux Reactor (research reactor) in Petten, the Central Storage of Radioactive Waste (COVRA) at Borssele, Dodewaard NPP (out of operation and awaiting decommissioning), the University Research Reactor (HOR) at TU Delft, and the companies and research institutes that manage these nuclear facilities. We also follow other companies which make part of the nuclear lobby, as companies working with ionizing radiation (food irradiation) or decontamination of radioactive contaminated clothing (nuclear laundry).

Of course, Laka is also following developments abroad. Among which the storage of nuclear waste, including disposal of high-level and long-lived waste; nuclear proliferation, especially proliferation of fissile materials and nuclear technology, and international non-proliferation treaties; developments in the international nuclear industry; life extension and decommissioning of nuclear power plants; nuclear accidents and their consequences; and scientific debates, such as the effects of low doses ionizing radiation.

On certain issues Laka has developed considerable expertise. For example on depleted uranium – a byproduct of uranium enrichment – and its use in antitank munitions and the consequences for human health and the environment. This ammunition was first used in Iraq by US and British forces during the Gulf War of 1991. Another issue we have intensively studied is the production of medical isotopes. The nuclear industry has fooled us for a long time into believing a nuclear reactor is necessary for isotope production. Laka has exposed that image as misleading. Nuclear medicine was just created on isotope production with cyclotrons, a round particle accelerator. Also today, in modern nuclear medicine, medical isotopes can be commercially produced in a much safer and more sustainable way. Currently with high-tech cyclotrons and tomorrow with linear accelerators. Many scientists in the field share our findings.

Though access to information has been increased, analyzing and making available reliable information content has only become more important. And thus the role of Laka. Therefore our motto is: analyze, inform and activate.

Other websites of Laka:
www.kernenergieinnederland.nl
www.radioactiefafval.nl
www.pallasproject.nl