Category Archives: Nederlandstalig (Dutch)

Een betere toekomst voor Oekraïne?

Henk van der Keur | 19 april 2016

Het referendum over het EU-associatieverdrag met Oekraïne legde pijnlijk bloot hoe groot het gebrek aan kennis is over Oekraïne. Over de politieke verhoudingen, de economische situatie, maar zeker ook over de oorlog bij de oostgrens en wat gedaan moet worden om tot een politieke oplossing te komen tussen de strijdende partijen. Als ik in discussie ging met mensen die zeiden ‘ja’ te gaan stemmen, kreeg ik vaak te horen: “Wat is er mis met betere economische samenwerking en handel tussen de Europese Unie en Oekraïne? Daar wordt dat land toch alleen maar beter van?” Of uitspraken als: “Ja, er is natuurlijk veel corruptie in Oekraïne, maar als het eenmaal in de invloedsfeer van de Europese Unie terechtkomt dan zal dat door hervormingen van het politieke bestel vanzelf minder worden.” Of, bijvoorbeeld: “De meerderheid van de Oekraïners willen aansluiting zoeken bij de EU en wij hebben die mening te respecteren.

Al deze uitspraken suggereren dat Oekraïne een etnische monocultuur is en dat het met wat politieke en economische hervormingen aansluiting moet kunnen vinden op de Europese markt. Maar al die veronderstellingen miskennen etnische pluriformiteit en de ernst van de politieke en economische problemen in Oekraïne. Het land is praktisch failliet. Het is een bananenrepubliek waar oligarchen, nationalisten en nationaal-socialisten de dienst uitmaken. En – niet minder belangrijk –komt daar ook nog bij dat dit grensland het epicentrum is van een nieuwe Koude Oorlog in Europa. Al deze problemen kunnen niet los van elkaar worden gezien. Ze grijpen op elkaar in. Uit enquêtes blijkt dat een groot deel van de gerussificeerde bevolking in het oosten van Oekraïne aansluiting wil bij Rusland en niet bij de Europese Unie. Een EU-associatieverdrag zou onnodig bijdragen aan het vergroten van de spanningen tussen de Oekraïense regering en de Oekraïense rebellen. Het is van groot belang dat er eerst een wapenstilstand komt aan Rusland’s grenzen. Ruim een jaar gelden sloten de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president François Hollande samen met de Russische president Vladimir Poetin in gastland Wit-Rusland een akkoord voor een bestand in Oekraïne. Een onderdeel daarvan is dat er een dialoog moet worden opgestart, die uiteindelijk moeten leiden tot verkiezingen in de regio’s Donetsk en Loegansk. Het doel daarvan is om daar wettelijk meer zelfbestuur in te voeren. Onder druk van de Amerikanen weigert de Oekraïense regering daar uitvoering aan te geven. Zo komt er geen zicht op een vreedzame oplossing.
Ofschoon corruptie een ernstig probleem is, waar op korte termijn weinig aan gedaan kan worden, is dat niet het grootste probleem waarom de economie van Oekraïne in de afgelopen twee jaar bijna werd gehalveerd. Het kernprobleem is de ideologisch gedreven keuze om de banden met Rusland te verbreken. Zo feliciteerde de Oekraïense president Petro Porosjenko in januari het land voor het overleven van hun eerste winter zonder Russisch gas. In plaats daarvan had het Europees gas gekocht, 30% duurder dan van de Russen. Als die weg verder wordt bewandeld, kan dit alleen maar uitmonden in economische zelfmoord. Wat Duitsland is voor Nederland – met afstand de belangrijkste handelspartner – is Rusland voor Oekraïne. Historisch gezien is buurland Rusland – en dat is het nog steeds – de belangrijkste handelspartner en investeerder van Oekraïne. Zonder normalisering van die economische betrekkingen met hun belangrijkste handelspartner zijn er volgens onafhankelijke deskundigen, waaronder Nikolaj Petro, geen vooruitzichten op herstel van de Oekraïense economie tot het niveau van voor het conflict. Het is een illusie te denken dat de burgers van Oekraïne met steun van de VS en de EU er economisch op vooruit zullen gaan. In tegendeel, het land dreigt een wingewest te worden van Westerse multinationals, waaronder de agrochemische gigant Monsanto. Dat zal het tij van een verdere verloedering van de Oekraïense economie niet doen keren.

Hoezeer ik ook de xenofobe organisaties, die het referendum hebben afgedwongen, verafschuw, ik ben blij dat de nee-stem heeft gezegevierd. De politieke en militaire hoofdstukken van de associatieovereenkomst, die ratificatie vereisen door alle 28 lidstaten van de EU, zijn nu een dode letter. En het was juist deze weinig bekende teksten waarin wordt opgeroepen tot een nauwe coördinatie van defensie en buitenlands beleid tussen de EU en Oekraïne. Dit zou de eerste stap in de richting van volledige NAVO-lidmaatschap zijn geweest. Dat betekent dus een flinke dreun voor de agressieve expansiepolitiek van de NAVO. Dat is een stap in de goede richting. Nu zou de EU zich sterk moeten gaan maken voor voltooiing van het Minsk Akkoord. Dat is het startsein voor een politieke oplossing van het conflict in Oekraïne dat uiteindelijk uitzicht biedt op politieke en economische stabiliteit en de bestrijding van de corruptie.

Waarom de militaire samenwerking met Oekraïne moet worden geschrapt

Oorlog is geen Oplossing | Kees van der Pijl | 09 april 2016

Nu premier Rutte heeft aangekondigd een aantal maanden te gaan nadenken over wat er met de uitslag van het referendum over het Associatieverdrag met Oekraïne moet gebeuren, is het aan ons, de Nee-stemmers, om met voorstellen te komen. Wat het eigenlijke EU-deel betreft, daar is van alles aan te doen—maar dan hier, niet noodzakelijk in resp. met Oekraïne. Wat het politieke deel betreft is er wel iets mogelijk en dat is het schrappen van de defensiesamenwerking. Waarom?

Oekraïne maakt dit halfjaar deel uit van de EU-battlegroup ‘Visegrad’
Natuurlijk heeft ook het ombouwen van Oekraïne tot een agrarisch wingewest van de EU op zich al geopolitieke consequenties. Door de plundertocht van de oligarchen, die in plaats van te investeren, hebben ingezet op het maximaal uitbuiten van de bestaande industrieën en de opbrengsten in veiligheid hebben gebracht in Cyprus, Nederland, en andere belastingparadijzen en zwart-geldsluizen, is de oudere industrie achterop geraakt. Vervolgens is door de anti-Russische politiek van na de staatsgreep van februari 2014 de goedkope energievoorziening (Russisch gas) van de meer traditionele industrie afgesneden en zijn de meest geavanceerde bedrijven zoals Antonov, Motor-Sich en andere, van hun belangrijkste afzetmarkt beroofd en gesloten. Tenslotte zorgt de EU-‘vrijhandel’ voor de ombouw naar megaplantages met genetisch gemodificeerde zonnebloem en maïs, alsmede de legbatterijen en plofkipbedrijven van Kosioek, een van de oligarchen. De industrie is afgeschreven, miljoenen zullen werkloos worden. En toch zal de strijd tegen die economische woestijnvorming niet primair in Oekraïne worden gestreden, die staat hier op de agenda. En zoals altijd in de Europese geschiedenis, is het Frankrijk dat daarbij voorop gaat.

Dan de defensiesamenwerking. Die moet van de baan, omdat de ultra-nationalistische, anti-Russische krachten die in februari 2014 met geweld de macht grepen, nog steeds sleutelposities in de staat bekleden. In de campagne voor het referendum werd dit door de ja-stemmers hardnekkig genegeerd of er werd gewezen op het feit dat de neo-Nazi partij Svoboda onder de kiesdrempel bleef, net als Rechtse Sector, de koepel van fascistische gewapende groepen op de Maidan. Maar dat is maar hoe je het bekijkt. De mede-oprichter van de partij die in 2004 tot Svoboda werd omgedoopt, Andriy Paroebiy, was hoofd van de gewapende groepen op de Maidan die meer dan honderd demonstranten en politie doodschoten. Hij voerde in de Duitse ambassade op de avond van 20 februari het overleg met de Amerikaanse ambassadeur en andere NAVO-ambassadeurs. De gewapende machtsovername bracht vervolgens Jatsenjoek, de door Victoria Nuland aangewezen premier, aan de regering. Paroebiy werd secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad; Dmytro Jarosj, het hoofd van Rechtse Sector, werd zijn plaatsvervanger. Onder die Raad ressorteren het ministerie van defensie, alle strijdkrachten, de Nationale Garde, en de inlichtingendiensten. Paroebiy was ook actief betrokken bij de voorbereidingen van het bloedbad onder anti-Maidanbetogers in Odessa op 2 mei.

Drie weken na het neerhalen van MH17 in juli trad Paroebiy af als secretaris van de NVDR. Nog steeds weigert Kiev de radargegevens en de banden met de gesprekken tussen de verkeerstoren en het rampvliegtuig vrij te geven. Geen kleinigheid voor een land waarmee we volgens het Associatieaccoord militair samenwerken.

Kiesdrempel? In de verkiezingen eind 2014 werd de nieuwe partij van Jatsenjoek en Paroebiy, het Volksfront, met 22 procent de grootste. ‘Jats’ werd weer premier, Paroebiy vice-voorzitter van het parlement, en dat is hij nog steeds. ‘Jats’ voerde campagne met de commandant van het Azov-bataljon, een van de milities die in het oosten het vuile werk doen in de burgeroorlog. Dat bataljon voert de wolfsklauw als symbool, het halve hakenkruis van de Waffen-SS-divisie Das Reich, dat ook door de voorloper van de Svoboda-partij werd gevoerd. Enzovoort, enzovoort.

Ruim vijfentwintig jaar na het neerhalen van de Berlijnse muur bouwt Oekraïne een muur tegen Rusland. Dat moet de ‘veilige buitengrens’ van D’66 zijn. Die grens is echter niet veilig. Begin 2008 waarschuwde Poetin dat er geen militaire avonturen aan de Russische grenzen zouden worden geduld. Toen Sakaasjvili van Georgië op de dag van de opening van Olympische Spelen in Beijing desondanks de aanval opende op de afvallige provincie Zuid-Ossetië, stond het Russische 58ste leger klaar om dit af te straffen (Sakaasjvili is naar Oekraïne uitgeweken en inmiddels gouverneur van de provincie Odessa).

En dan zouden wij nu met Oekraïne, dat eveneens door een nationalistische politiek de Russische en anderszins op Rusland georiënteerde bevolking tot verzet heeft geprovoceerd en oorlog tegen hen voert, een gemeenschappelijke defensie gaan organiseren?

Kees van der Pijl

De nieuwe Koude Oorlog

Henk van der Keur | 28.03.2016

Is er een nieuwe Koude Oorlog? Of je het nu wel of niet zo noemt is een semantische kwestie. De nieuwe Koude Oorlog is er, maar hij is anders dan de vorige. De retoriek van zowel de Amerikaanse als de Russische regering doet sterk denken aan de vorige Koude Oorlog op zijn hoogtepunt. Maar er zijn fundamentele verschillen.

Toen was de wereld verdeeld in de ideologische scheidslijn tussen het reëel bestaande socialisme en de niet minder utopische wereld van de vrije markteconomie. Nu zitten met de afnemende economische en politieke invloed van de Verenigde Staten op het wereldtoneel in een overgangsfase naar een nieuw tijdperk, waarin financiële, politieke en militaire macht zal worden herverdeeld. De Amerikaanse president Barack Obama laat zich in zijn buitenlandpolitiek leiden door de agenda van de neo-conservatieven, de dominante politieke stroming in de VS. Die agenda wordt vooral bepaald door nog meer oorlog. Met neoconservatieve propaganda en wapens zetten ze hun bondgenoten in Europa en Azië op tegen Rusland en China.

De Balie

Auke Bakker uit Amsterdam, een leraar aan het middelbaar beroepsonderwijs, was in juni 2015 de initiatiefnemer van een bijeenkomst in de Balie waarin de toenemende spanningen tussen de VS en Rusland werden geanalyseerd. De belangrijkste boodschap was dat de Europese Unie en de NAVO zich teveel laten leiden door de buitenlandpolitiek van de haviken binnen het Amerikaanse politieke establishment. Verontrustend is dat er nauwelijks tegengeluid valt te vernemen. De enorme risico’s van de Amerikaanse oorlogspolitiek dringen nauwelijks door in de Nederlandse samenleving, en ondertussen melden ingewijden aan zowel Amerikaanse als Russische kant dat de kans op een kernoorlog groter is dan ooit. In Amsterdam namen Auke Bakker, Willy Klinkenberg en ik het besluit verder te gaan werken aan nieuwe bijeenkomsten en andere activiteiten onder de noemer ‘Oost-West in Gesprek’. De weken voor het referendum over het associatieverdrag van de EU met Oekraïne, 6 april a.s., zijn bij uitstek de gelegenheid om een ander geluid te laten horen dan het aanhoudende wapengekletter in onze media. Alle ogen van de internationale politiek en buitenlandse media zijn op Nederland gericht.

Recent sloot ons groepje zich aan bij de landelijke organisatie ‘Oorlog is geen oplossing’. Op 20 maart zullen we een bijeenkomst organiseren met buitenlandse gasten. Eén van onze voorbeelden is de American Committee for East-West Accord. Binnen dat comité werken onder meer wetenschappers, voormalige ministers, politici en journalisten van een uiteenlopende politieke kleur samen om bij te dragen aan ontspanning in de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Rusland. Dat is wat de leden van dit comité bindt. En dat geldt ook voor ‘Oorlog is geen oplossing’.

Stephen Cohen

De nieuwe Koude Oorlog is volgens de Amerikaanse Ruslandkenner Stephen Cohen, lid van de American Committee for East-West Accord, om meerdere redenen veel gevaarlijker dat de Koude Oorlog van de 20ste eeuw. Ten eerste omdat het epicentrum zich niet in Berlijn bevindt, maar pal aan Rusland’s grenzen. Ten tweede doordat er geen helemaal geen gedragsregels zijn van de soort die door Moskou en Washington werden opgesteld na de Cubaanse raketcrisis. En ten derde omdat er anders dan bij de vorige Koude Oorlog in de VS nauwelijks hoorbare tegenstanders van de nieuwe Koude Oorlog bestaan. Bij de Democraten wellicht nog minder dan bij de Republikeinen. Hillary Clinton is de kandidaat van de oorlogsmachine.

Het Amerikaanse establishment in de politiek en media wijst Poetin aan als schuldige voor de nieuwe Koude Oorlog. Maar daarvoor bestaat geen enkel bewijs. Poetin wordt in de Westerse media afgeschilderd als een autocraat, maar is hij dat wel? De nieuwe Koude Oorlog begon niet toen Poetin in 2000 aan de macht kwam, of met de Amerikaans-Russische proxy-oorlog in Georgië in 2008, of met de uitbarsting van de Oekraïense crisis in november 2013. Nee, zo benadrukt Cohen terecht, het begon vanaf het moment dat Bill Clinton in 1993 aantrad als Amerikaanse president. Hij spreidde een houding ten toon van een triomferende overwinnaar. Clinton weigerde eenvoudigweg Rusland voor vol aan te zien, laat staan te behandelen als een potentiële strategische partner. Onder zijn leiding breidde de NAVO verder uit naar het oosten en daarbij sloot hij Rusland ook uit van veiligheidsmaatregelen in het Europa van na de Koude Oorlog. Clinton weigerde ook te onderhandelen over (anti)ballistische raketten (missile defence) en zelfs samenwerking daarover. Die ‘winner-takes-all’ mentaliteit, met inbegrip van een hele reeks gebroken beloften aan Russische leiders, is door alle opeenvolgende Amerikaanse regeringen voortgezet. Ook door president Obama.

Obama’s besluit om de begroting voor de VS/NAVO-troepen nabij Rusland’s grenzen te verviervoudigen en Rusland officieel te verklaren als de belangrijkste dreiging voor de VS maken een akkoord met Rusland er niet makkelijker op en dragen verder bij aan de militarisering van de nieuwe Koude Oorlog. Dit beleid kwam duidelijk uit de koker van zijn defensieminister Ashton Carter. Minister van Buitenlandse Zaken John Kerry heeft kenbaar gemaakt dit beleid te verwerpen. Hij lijkt het kleine Amerikaanse kamp te vertegenwoordigen dat uit is op een akkoord met Rusland. Hij komt uit een diplomatenfamilie en heeft veel gesprekken gevoerd met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov, de nestor van de buitenlandministers van grote staten.

Noodzaak tot ontspanning

Gaandeweg zijn er veel mogelijkheden om tot een detente met Moskou te komen verloren gegaan. Voornamelijk door besluitvormers in Washington en Brussel. Het is zaak dat de nieuwe kansen worden benut, om zo de nieuwe Koude Oorlog af te zwakken en misschien zelfs te beëindigen. Eén daarvan is het uitonderhandelen van de Minsk Akkoorden, die ontworpen zijn door kanselier Merkel en president François Hollande om de burgeroorlog in Oekraïne, tevens een Amerikaans-Russische proxy-oorlog, te beëindigen.

Zowel in Washington als in Moskou zijn we getuige van een strijd tussen politieke krachten die voor en tegen een overeenkomst zijn tussen de VS en Rusland. Het Amerikaanse kamp dat naar een politieke oplossing streeft is klein en zwak, niet verenigd, zonder leider en beroofd van een stem in de mainstream media. Cohen stelt dat de enige weg naar een duurzame vrede met Rusland kan komen van een nieuwe president voor een detente is met Rusland. Bernie Sanders lijkt daarvoor de aangewezen kandidaat.

Er staat veel op het spel. De oorlog in Syrië heeft inmiddels aan 400.000 mensen het leven gekost. Een groot deel van Syrië ligt in puin. Allemaal het gevolg van het Amerikaanse besluit om het Midden-Oosten binnen te vallen. Die oorlog houdt niet op zonder nauwe samenwerking met Rusland. Er moet dus een einde komen aan de verdere militaire escalatie tussen de VS en Rusland. De NAVO moet stoppen met de opbouw van hun militaire activiteiten in Oost-Europa. Rusland heeft geen ambitie om Europa binnen te vallen. Vanuit Russisch perspectief vormen de Amerikaanse maatregelen een directe bedreiging voor hun veiligheid. Deze geweldspiraal kan alleen maar stoppen als er weer ruimte komt voor ontspanning in de betrekkingen tussen de VS en Rusland, als er weer een beschaafde toon klinkt in de gesprekken tussen beide landen.

Het associatieverdrag van de EU met Oekraïne zet de verhoudingen van de EU met Rusland verder op scherp en voedt de tegenstellingen in Oekraïne. Ofschoon de werkelijkheid een stuk ingewikkelder is, kun je grofweg stellen dat er Oekraïners zijn die bij de Europese Unie willen horen, maar ook Oekraïners, vooral in het oosten van het land, die liever in de invloedsfeer van Rusland blijven. Een keuze voor de EU is een keuze die je Oekraïners niet kunt en mag opdringen ten koste van een burgeroorlog. Dat moeten ze zelf regionaal kunnen bepalen. Oekraïne en Rusland onderhouden al vele eeuwen heel nauwe betrekkingen. Dat historische gegeven kun je niet uitwissen. Oekraïne betekent niet voor niets grensland. Het is gebaat bij goede betrekkingen met de EU én met Rusland. Gegronde redenen dus om bij het referendum ‘NEE’ te stemmen. Volg onze activiteiten op de website van ‘Oorlog is geen oplossing’.

Dit artikel is verschenen in het Onderzoeksdossier VD AMOK in het VredesMagazine van maart 2016

Geschreven op persoonlijke titel

Washington voedt de nieuwe Koude Oorlog

Henk van der Keur | 28.03.2016

Het is verbijsterend te zien hoe slecht wij, burgers in het Westen, door onze media worden geïnformeerd over ‘ons conflict’ met Rusland over Oekraïne. Er is opvallend veel ruimte voor oorlogszuchtige retoriek vanuit de Verenigde Staten en de Europese Unie, zoals van NAVO-aanvoerder Jens Stoltenberg. Af en toe afgewisseld met volstrekt ridicule aanvallen op de persoon Vladimir Poetin. Niets mis met satire, maar niet bij de brengers van het dagelijks nieuws. Koude Oorlogstaal beheerst het politieke debat over Rusland. In die zin begint de EU steeds meer te lijken op de VS van Barak Obama. Het klinkt hol en het is inhoudsloos. Over de zaken waar het werkelijk zou moeten gaan, om te beginnen de positie van Rusland over Oekraïne – niet onbelangrijk voor onze meningsvorming, vernemen we helemaal niets.
Ondertussen neemt Obama de roekeloze beslissing om de begroting voor de VS/NAVO-troepen op of in de buurt van Rusland’s grenzen te verviervoudigen. Alles wijst erop dat Moskou al is begonnen met de opbouw van hun strijdkrachten in hun westelijke gebieden, waardoor de nieuwe Koude Oorlog verder wordt gemilitariseerd. Obama heeft officieel verklaard dat Rusland de nummer één dreiging is van de VS. Op onverklaarbare wijze meer dan China, Noord-Korea, en het internationale terrorisme. En dan de abrupte aankondiging van de door de VS gesteunde regering van Oekraïne om de Minsk Akkoorden niet te tekenen. Zo lijkt een beëindiging van de Oekraïense burgeroorlog (en proxy-oorlog) steeds verder uit het zicht te raken. Rusland heeft geen enkel belang om het conflict in het oosten van Oekraïne te laten escaleren.

Amerikaanse belangen versus eigen nationale belangen
Op 26 januari waren vele – waaronder bekende – Westerse journalisten aanwezig op de jaarlijkse persconferentie van de Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov. Daarbij blikt hij terug op kwesties waar zijn ministerie het afgelopen jaar mee te maken had en geeft hij zijn taxatie van de resultaten die zijn bereikt. Zijn inleidende opmerkingen zijn beknopt, hooguit een kwartier. Uit zijn belangrijkste punten blijkt dat de Russische visie op internationale zaken vooral wordt gekarakteriseerd door realpolitik en nationale belangen. Vanuit het perspectief van Sergej Lavrov is het voornaamste probleem hoe we in de wereld met de teloorgang van de VS als supermacht tot een nieuw systeem kunnen komen voor het beheer van internationale zaken. De betrekkingen met het Westen beschouwt hij als een essentieel onderdeel van deze bredere uitdaging. Het gewenste nieuwe systeem van ‘global governance’ moet volgens Rusland worden gebouwd op volledige gelijkheid van betrekkingen tussen staten, respect voor hun belangen en niet-inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Hervormingen bij de internationale financiële instellingen betekent ook dat de politieke en economische macht moet worden herverdeeld op basis van de huidige economische en militaire verhoudingen in de wereld. Volgens Lavrov frustreert de Amerikaanse regering deze vernieuwing door vast te houden aan haar hegemonistische controle over de financiële instellingen en haar bondgenoten in Europa en Azië. Dat druist, volgens hem, in tegen de eigen nationale belangen van de Amerikaanse bondgenoten.

Sancties snijden in eigen vlees
Sergej Lavrov maakt duidelijk dat Rusland niet wenst te buigen voor de eisen van de VS. Ook niet bij wijze van compromis. Nu er in de VS en Europa steeds meer stemmen op gaan om de economische sancties tegen Rusland op te heffen, hoopt het Westen Rusland ertoe te bewegen om in ruil voor een overeenkomst over Oekraïne zijn steun voor Bashar al-Assad in Syrië in te trekken. Dat kan dan aan de wereld worden uitgelegd als een compromis. In werkelijkheid zoekt het Westen een uitvlucht, omdat de Westerse belangen door de sancties tegen Rusland en de tegensancties van Rusland veel meer worden geschaad dan de Russische belangen. Dat is het gevoel dat Lavrov probeert over te brengen: dat het Westen Rusland meer nodig heeft dan Rusland het Westen nodig heeft. De aanhoudende schade voor Europese boeren en andere sectoren van de economie door de Russische tegenboycot is duidelijk. En in Washington lijkt eindelijk het besef door te dringen dat de alternatieve wereldwijde financiële instellingen, anders dan die gevestigd zijn in Washington, voor eens en voor altijd een einde gaan maken aan de mogelijkheden van de VS om een allesverlammende economische pijn toe te brengen aan landen die de VS als vijand beschouwd.
Voor zover mij bekend heeft geen enkele aanwezige westerse journalist over de persconferentie van Sergej Lavrov geschreven. De hele persconferentie is terug te vinden op youtube. Een Engelstalige transcriptie ervan staat op de website van het Russische ministerie van buitenlandse zaken.

Referendum over associatieverdrag
Ofschoon de Tweede Kamerverkiezingen pas in maart 2017 aan de orde zijn, wordt 6 april a.s. een referendum gehouden over de ratificatie van het Associatieverdrag van Oekraïne met de EU. Dit referendum werd afgedwongen na een petitie van Geen Peil. Deze rechtse organisatie is tegen het associatieverdrag omdat anders de visumplicht voor arbeidsmigranten uit Oekraïne wordt opgeheven. Een belachelijke reden om nee te stemmen. En in die zin is dat referendum natuurlijk flauwekul.
Maar nu dat referendum er eenmaal is zijn er gegronde redenen om een duidelijke ‘NEE’-stem te laten horen vanuit een andere motivatie. Het is een sterk neoliberaal verdrag waarbij alleen grote Westerse bedrijven en Oekraïense oligarchen belang bij hebben. Bovendien zet het de verhoudingen met Rusland verder op scherp en jaagt het de wapenwedloop verder aan. De Europese landen moeten nu juist al hun invloed aanwenden om ervoor te zorgen dat het Oekraïense parlement het Minsk Akkoord 2 goed gaat keuren zodat er uitzicht is op vrede in het door burgeroorlog geteisterde grensland van de EU.

Dit artikel is verschenen in Proces Nieuws 108 (maart 2016) van Tribunaal voor de Vrede.

Geschreven op persoonlijke titel

Kernmacht Israël heeft 5de Dolphin

JaffaDok | Jan Schnerr | 17 december 2015

NUCLEAIRE DREIGING NU MOGELIJK VAN MIDDELLANDSE ZEE TOT INDISCHE OCEAAN. GAAT SAOEDIE-ARABIË ‘ZIJN’ ISIS BESTRIJDEN?

Israël heeft zijn vijfde ‘kernraketten’-Dolphin

2-300x224

Op een 6e Dolphin was nog gerekend, maar Duitsland stopt ermee

De vijfde onderzeeër in de Dolphinklasse is vanuit een Duitse werf aan Israël geleverd. Evenals andere vaartuigen in deze klasse zal het in Israël worden voorzien van installaties die met kernkoppen geladen raketten kunnen lanceren op doelen tot 1.500 km afstand. De onderzeeër kan zeer lang onder water blijven en kan gedurende die tijd ongezien vlak voor de kust van een land verblijven. Al enkele jaren is bekend dat Israël aanwezig is in de Perzische Golf. Israël bevestigt hiermee zijn status van regionale atoommacht die actief is in de Middellandse Zee, de Rode Zee, de Indische Oceaan en de Perzische Golf. De Dolphins zijn ook belangrijk in het inlichtingenwerk.

Uitlatingen van hoge Israëlische politici en militairen in verband met de levering van de vijfde Dolphin geven aan dat zij deze vaartuigen ook als offensieve wapens zien: ‘The “force multiplier” and “fighting arm” remarks of Israeli officials might as well point out that the alleged nuclear missiles in the possession of the state of Israel could be regarded not only as a shield, but as a sword as well.’ Global Research schreef enkele maanden geleden: ‘Israel’s coastline in total, including islands, is a mere 273km, and it is no exaggeration to say that there is no other country with so many submarines to protect so short a sea border.’

De Duitse rol is opvallend. Alle Dolphins werden in Duitsland gebouwd. De Duitse financiële bijdrage is zeer aanzienlijk. Het blad Der Spiegel heeft hier de laatste jaren veel informatie over naar de oppervlakte gebracht: ‘In June 2012, Der Spiegel reported that Germany is actually strengthening Israel’s nuclear capabilities.’ Officieel verklaard Duitsland dat het geen weet heeft van een eventuele ombouw van de Dophins tot platforms voor nucleaire aanvallen: ‘Officially, Germany has always maintained that it doesn’t have a slightest idea about Israel’s military nuclear program and possible deployment of nuclear missiles on German-built submarines. However, according to Der Spiegel’s research, several former high-ranking German officials have never doubted Israel was putting nuclear missiles on its subs.’

http://www.globalresearch.ca/the-security-of-israel-fifth-nuclear-capable-submarine-cruise-missiles-with-nuclear-warheads-deterrent-against-iran/5473414

Trend: afsluiting bezet gebied voor buitenlandse waarnemers

Internationale waarnemers in Hebron zijn aangevallen door kolonisten. Het leger keek daarbij toe. Het weren van ‘pottenkijkers’ bij het optreden van militairen en kolonisten (die meestal samenwerken) begint een trend te worden in de bezette gebieden. Zie bijvoorbeeld op Twitter de bekende publicist Ben White (Benabyad):

Voortdurende razzia’s in Palestijnse buurten

De (meestal) nachtelijke razzia’s door het Israëlische leger in Palestijnse dorpen, wijken en vluchtelingenkampen blijven routinematig doorgaan. Geregeld worden Palestijnse ambulances en hulpverleners verhinderd hun werk te doen voor gewonden. Zie bijvoorbeeld:

http://www.maannews.com/Content.aspx?id=769375

Saoedische coalitie verenigt volgens Ynet ‘gematigde regiems’
Prins Salman in zijn biotoop: geld, wapens en erfelijke macht.

In een uitgebreide analyse in Yedioth Ahronot vandaag geeft columnist Ben Yishai een Israëlische visie op de door de Saoedies in elkaar gezette ‘Islamic coalition to fight jihadist terror‘. Terwijl in sommige westerse media steeds meer kritiek op de schatrijke oliestaat begint door te klinken (ook maar niet alleen, voor zijn rol in het religieus geïnspireerde terrorisme) beschrijft de analyse Saoedie-Arabië en zijn coalitie als het gematigde gezicht van de soennitische wereld: ‘The coalition’s establishment points to Saudi Arabia’s unshakable standing as the leader of Islam’s moderate Sunni stream.’ Tot de coalitie die ISIS moet gaan bestrijden behoren niet Irak en Iran, de twee staten die tot de grootste vijanden van ISIS worden gerekend. Ook Hezbollah, dat ISIS concreet en op de grond bestrijdt zit niet in de coalitie. Wel mochten toetreden Libanon en de Palestijnse Autoriteit (PA).

http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4740583,00.html

Commentaar:

Libanon loopt groot risico meegezogen te worden in de Syrische oorlog, mede als gevolg van de wapenleveranties door Saoedie-Arabië die tegen Hezbollah zijn gericht. De PA speelt in dit spel geen rol. De PA is voor een deel financieel afhankelijk van Saoedie-Arabië en heeft waarschijnlijk stilzwijgende goedkeuring van Israël en de VS gekregen om toe te treden. Egypte is (aarzelend) lid van de coalitie geworden en zal daar naar het zich laat aanzien een beloning voor eisen: dat Saoedie-Arabië zich weer kritischer opstelt ten opzichte van de Moslimbroederschap, die in Egypte een bedreiging vormt voor het generaalsbewind. Voor Israël zal vooral belangrijk zijn of de Saoedische verklaring dat de coalitie ‘alle terreur’ wil bestrijden, ook betrekking heeft op Hamas en Hezbollah.

Atlantisch gezinde kranten die zich de laatste tijd kritischer zijn gaan opstellen ten opzichte van de westerse ‘bondgenoot’ Saoedie-Arabië zijn (naast andere grote Duitse kranten), de Frankfurter Allgemeine Zeitung en de NRC. De FAZ wijst op de Amerikaanse wens dat de islamitische wereld zelf het voortouw neemt in de strijd tegen teligieus geïnspireerde terreur. De krant wijst ook op de interne strijd binnen de Saoedische elite die een rol speelt in het naar voren schuiven van prins Salman.

achtergrond:

http://jaffadok.nl/saoedi-arabie-jemen/

http://jaffadok.nl/libanon/

Is de Pallasreactor een gelopen race?

Stichting Laka | Henk van der Keur | 28 oktober 2015

Al sinds de eerste aankondiging van de bouw in 2003 heeft stichting Laka campagne gevoerd tegen een nieuwe kernreactor in Petten. Dat was in het begin geen makkelijke opgave. Vrijwel iedereen was ervan overtuigd dat een onderzoeksreactor noodzakelijk was voor de productie van medische isotopen. Deze radioactieve isotopen worden gebruikt in radiofarmaca voor het stellen van diagnoses en therapeutische behandelingen voor onder meer kanker. Juist daarom werd door pleitbezorgers van onderzoeksreactoren altijd dankbaar gebruik gemaakt van dit argument. Maar onderzoek van Laka bracht al in de jaren negentig aan het licht dat onderzoeksreactoren helemaal niet nodig zijn voor isotopenproductie. Medische isotopen kunnen ook goedkoper, veiliger en relatief schoner worden geproduceerd met deeltjesversnellers. Die boodschap lijkt nu langzamerhand ook door te dringen binnen het politieke establishment.

Opkomst en neergang van isotopenproductie met kernreactoren

De idee dat kernreactoren belangrijk zouden zijn voor medische isotopen is feitelijk een erfenis van het Manhattan Project dat in de Tweede Wereldoorlog. Behalve plutonium voor de productie van de eerste kernwapens, leverde de militaire onderzoeksreactor in Hanford in de Amerikaanse staat Washington vanaf 1943 ook op commerciële schaal radio-isotopen. Dat was het begin van isotopenproductie met onderzoeksreactoren. Daarvoor werden medische isotopen door cyclotrons (ronde deeltjesversnellers) gemaakt. Deze relatief eenvoudige apparaten bleven tot in de jaren vijftig een populaire productiemethode. Daarna stokte de ontwikkeling van cyclotrons doordat kernreactoren het overgrote deel van de productie van medische isotopen overnamen.

hanford_wtp-300x199

nucleaire complex bij Hanford, Washington

Door de toename van de welvaart in het Westen en de ziektes die daarmee verband houden, waaronder kanker en hart- en vaatziektes, nam de vraag naar medische isotopen sinds de jaren zeventig flink toe. Naast kernonderzoek werd het aandeel medische isotopen steeds belangrijker voor onderzoeksreactoren. Probleem was dat die productiefaciliteit helemaal niet bijdroeg aan het onderhoud van de kernreactoren. Dat was volgens onderzoekers van de OESO in 2010 de voornaamste verklaring voor de aanhoudende crises in de aanvoer van isotopen in het eerste decennium van dit millennium. Ze maakten duidelijk dat het businessmodel van de reactorisotopen niet deugde. De huidige productie draait op een handjevol stokoude reactoren, waaronder de HFR in Petten, die ooit met overheidssubsidies zijn gebouwd. De overheidssubsidies op reactorproductie van isotopen in Petten worden nu afgebouwd en de prijzen van reactorisotopen stapsgewijs verhoogd. Maar de kans dat reactoren het huidige hoge aandeel in de productie van isotopen blijft behouden, lijkt verkeken. De opmars van versnellers is niet meer te stuiten. Dat komt door de snelle opkomst van de PET-scanner, een beeldvormende techniek die uitsluitend op versnellerisotopen draait. De snelle wereldwijde uitbreiding daarvan gaat ten koste van de andere beeldvormende techniek SPECT, die nu nog gebruik maakt van reactorisotopen. Door de verhoging van de prijzen van deze isotopen wordt het voor producenten met cyclotrons (en straks linacs) steeds aantrekkelijker om naast PET-isotopen ook SPECT-isotopen te gaan produceren. Het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA, juli 2015) voorziet op korte termijn een omwenteling van reactorisotopen naar versnellerisotopen binnen de Nucleaire Geneeskunde. In maart 2018 zal ‘s werelds grootste producent van medische isotopen, de NRU-reactor in Chalk River, Ontario, gaan sluiten. De Canadezen zijn al vijf jaar bezig met het treffen van voorbereidingen om in 2018 over te schakelen naar een infrastructuur van isotopenproductie die gebaseerd is op versnellers. Eén van de weinige zaken waar we de voormalige conservatieve premier Harper dankbaar voor kunnen zijn.

actievoerders-opgepakt-bij-kernreactor-petten

Huidige kernreactor in Petten

Pallas belemmert innovatie

Minister van Economische Zaken Henk Kamp blijft het Pallasproject stug verdedigen. Maar uit geheime stukken die recent door radioprogramma Argos zijn onthuld, blijkt dat de provincie er geen toekomst in ziet. Tijdens een geheime vergadering, begin oktober, besloten de Provinciale Staten van Noord Holland om het tweede deel van een lening voor een nieuwe kernreactor in Petten, Pallas, te weigeren. Daarmee hangt de geplande Pallasreactor aan een zijden draadje. Reden voor de weigering is een gebrek aan vertrouwen in de gepresenteerde business case van de Pallasreactor. Met name het feit dat Pallas nog geen private investeerders heeft gevonden weegt zwaar. “De Pallas organisatie loopt met de actualisatie van de business case niet in de pas met het tijdschema dat voor de go/no go-momenten is bedacht.” Schrijft CDA-gedeputeerde Jaap Bond aan de commissie EEB (Energie, Economie en Beleid) van de Provinciale Staten.

Maar het zijn niet alleen economische argumenten. Voor PS weegt ook zwaar dat er twijfel bestaat of een nieuwe Pallasreactor wel nodig is gezien ontwikkelingen in de markt. Pallas is vooral gepland voor de productie van medische isotopen. CDA’er Bond wijst er op dat de OESO voorspelt dat er in 2020 een overschot aan medische isotopen wordt verwacht. Dat komt enerzijds door nieuwe productiefaciliteiten die in aanbouw zijn en door het feit dat medische isotopen ook geproduceerd kunnen worden met behulp van cyclotrons.

Laka verwelkomt de beslissing van de Provinciale Staten. Het is een verstandig besluit op het juiste moment. Het heeft geen zin aan te blijven modderen. Het is zaak nu vol in te zetten op productie van medische isotopen met innovatieve deeltjesversnellers. Dat is de enige mogelijkheid om werkgelegenheid in de kop van Noord-Holland te behouden.

Bestuursakkoord: verschillende interpretaties

Minister Kamp beantwoorde afgelopen week nog Kamervragen over Pallas. Hij liet op geen enkele manier de bestaande twijfel over de voortgang doorschemeren. Dat is vreemd, omdat hij van de beslissing van de Provincie Noord-Holland op de hoogte moet zijn geweest. En des te vreemder omdat bij het afsluiten van de lening in 2012, in een bestuursakkoord is afgesproken dat PS en EZ samen op trekken. Als één partij ermee stopt dan stopt de andere ook. Er is een afspraak tot “consensus” over de gezamenlijke lening van 80 miljoen euro. En die is er dus niet. Het is de vraag of hij nu een andere keuze heeft dan de bijdrage van het Rijk te stoppen.

Volgens Argos houden de Staten de deur nog wel op een kier. De PS verleent namelijk wel toestemming voor de start van de aanbesteding van het ontwerp voor Pallas. Gedeputeerde Bond wijst er op dat, mocht de minister toch besluiten zijn 14 miljoen over te maken aan Pallas, PS van Noord Holland daarvan “zeven miljoen voor haar rekening dient te nemen.” Dat is een gevolg van de afspraken in het bestuursakkoord.

Ondertussen meldt het Noordhollands dagblad dat de Commissaris van de Koning in Noord-Holland, Remkes, aangifte bij de politie gaat doen vanwege een “vermoedelijke schending van een opgelegde geheimhoudingsplicht.” En volgens de provincie zijn er daarnaast ook nog stukken gelekt waar geheimhouding op zit.

Investeren in de productie van de medische isotopen van morgen? Niet met Pallas!

Stichting Laka | Henk van der Keur | 5 oktober 2015

pallasbutton-150x150Vandaag, maandag 5 oktober, staat de Pallas-reactor weer op de agenda van de provincie Noord-Holland. Ter discussie staat de toekenning van 13,5 miljoen euro voor de financiering van de Pallas, de beoogde opvolger van de huidige kernreactor in Petten, die in 2025 in bedrijf moet komen. Achter gesloten deuren nemen de Gedeputeerde Staten een besluit hierover. Eerder, in november 2014, werd al een bedrag van 10 miljoen in het Pallasproject gestoken. Het is onverantwoord om deze financiering voor te zetten.

Het Pallasproject brengt grote risico’s met zich mee. Het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) signaleert een omwenteling binnen de Nucleaire Geneeskunde. Niet onderzoeksreactoren, maar deeltjesversnellers worden de norm in de productie van medische isotopen.

Er zijn twee belangrijke oorzaken aan te wijzen voor deze verschuiving. De eerste is de afbouw van overheidssubsidies op isotopenproductie in reactoren. Daardoor wordt het voor producenten van versnellerisotopen aantrekkelijk om isotopen te produceren die nu nog door reactoren worden geproduceerd. De tweede oorzaak is dat alleen versnellers de isotopen kunnen produceren voor PET. Dit is een beeldvormende technologie die sterk in opkomst is, ten koste van de beeldvormende technologie die steunt op reactorisotopen. De toenemende populariteit voor PET hangt samen met de veel betere beeldvorming van deze scanners. Patiënten kunnen daardoor beter en sneller worden geholpen.

De isotopenmarkt is volop in beweging. Het overgrote deel van de medische isotopen wordt nu nog geproduceerd door een handjevol reactoren. Dat beeld zal volgens het IAEA binnenkort veranderen. De wereldwijde rol van reactoren zal verdwijnen. Deeltjesversnellers zullen een substantieel aandeel verwerven in de markt van medische isotopen. Bovendien verwacht de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling door de bouw van isotopen producerende kernreactoren elders in de wereld dat de markt van reactorisotopen tegen het einde van dit decennium verzadigd zal zijn. Kortom, alle tekenen wijzen erop dat Pallas in 2025 onmogelijk winstgevend kan worden uit de productie van medische isotopen.

Het is zaak snel knopen door te hakken. Het gevaar van treuzelen en ten onrechte blijven veronderstellen dat versnellers en reactoren elkaar aanvullen is dat Nederland straks voor beide opties achter het net vist. Door opnieuw 13,5 miljoen in de Pallas te steken worden er enorme financiële risico’s genomen. Een dergelijk besluit is te belangrijk om achter gesloten deuren te laten nemen. Als nu ingezet wordt op Pallas en niet op versnellers is de kans groot dat er over tien jaar geen Pallas is (geen financiers, en/of geen markt). Ondertussen is men dan te laat voor investeringen in kennis in de isotopenproductie van morgen en is er geen zicht op behoud van werkgelegenheid. Door nu expertise te gaan ontwikkelen op het gebied van isotopenproductie met versnellers worden juist nieuwe kansen gecreëerd om werkgelegenheid voor de regio te behouden.

laka logoMeer informatie over Pallas en de betere productiemethoden voor medische isotopen vindt u op de Laka-site over Pallas en in onze nieuwsbrieven:

http://pallasproject.nl/

http://pallasproject.nl/nieuwsbrief/